Проблемалық берешек

Микрокредит шарты бойынша міндеттемелер орындалмаған жағдайда

Егер қарыз алушы микрокредит шарты бойынша міндеттемелерін орындамаса немесе тиісінше орындамаса, МҚҰ шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шараларды қолдануға құқылы, соның ішінде:

1) Берешекті сотқа дейін өндіріп алу және реттеу үшін коллекторлық агенттікке беру немесе өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін сотқа жүгіну;

2) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен талап ету құқығын беру (цессия) шарты арқылы микрокредит шарты бойынша талап ету құқығын үшінші тұлғаға беру;

3) Шарт талаптарына сәйкес төлем мерзімі өткен әрбір күн үшін тұрақсыздық айыбын (өсімпұл) есептеу;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда нотариустың атқарушылық жазбасы негізінде берешекті өндіріп алу.

Қарыз алушының жүгіну тәртібі

1. Қарыз алушының жүгінуі

Қарыз алушы мерзімі өткен берешек туындаған күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде микрокредит шартының талаптарына өзгерістер енгізу туралы өтінішпен МҚҰ-ға жүгінуге құқылы.

Өтініш келесі тәсілдермен берілуі мүмкін:

• жазбаша түрде;
• микрокредит шартында көзделген өзге тәсілмен.

Өтініште келесі мәліметтер көрсетілуі тиіс:

• мерзімі өткен берешектің пайда болу себептері;
• табыстары туралы мәліметтер;
• шарт талаптарын қайта қарауға негіз бола алатын өзге де расталған мән-жайлар.

Өтінішке мерзімі өткен берешектің пайда болу себептерін, табыстар туралы мәліметтерді және жүгінуге негіз болған өзге де мән-жайларды растайтын құжаттар қоса тіркелуі тиіс. Қарыз алушының өтінішін қарау және микрокредит шарты бойынша мерзімі өткен берешектің туындауына себеп болған мән-жайларды растау үшін қажетті құжаттардың тізімі төменде орналастырылған. Сұратылған құжаттарды тиісті сұрау алынған сәттен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде ұсыну қажет.

Қажетті құжаттар көрсетілген мерзімде ұсынылмаған жағдайда қарыз алушының өтініші қараусыз қалдырылуы мүмкін.

2. МҚҰ өтінішін қарау

МҚҰ қарыз алушының өтінішін оны алған күннен бастап 15 күнтізбелік күн ішінде қарайды.

Қарау нәтижесі бойынша МҚҰ микрокредит шартына сәйкес келесі тәсілдердің бірі арқылы қарыз алушыға қабылданған шешім туралы хабарлайды:

1. шарт талаптарына енгізілген өзгерістерге келісімі туралы;
2. шарт талаптарын өзгерту бойынша қарсы ұсынысы туралы;
3. шарт талаптарын өзгертуге бас тартуы және сол шешімнің себептері туралы.

Мерзімі өткен берешек туындаған жағдайда қарыз алушының жүгіну тәртібі

Қазақстан Республикасының «Микроқаржылық қызмет туралы» Заңының 9-2-бабы бойынша, қарыз алушы микрокредит шартының талаптарын өзгерту туралы өтінішпен МҚҰ-ға жүгінуге құқылы.

Өтініш келесі жолдармен берілуі мүмкін:

• жазбаша түрде;
• ақпараттандыру объектілері арқылы;
• микрокредит шартына сәйкес өзге тәсілмен.

Өтініште келесі мәліметтер көрсетілуі тиіс:

• шарт бойынша мерзімі өткен берешектің пайда болу себептері;
• қарыз алушының қазіргі табыстары туралы мәліметтер;
• шарт талаптарын өзгертуге негіз бола алатын өзге расталған мән-жайлар.

Өтінішке мерзімі өткен берешектің туындауына себеп болған мән-жайларды, қарыз алушының табыстары туралы мәліметтерді және өтініш беру негізін растайтын өзге фактілерді растайтын құжаттар қоса берілуі тиіс.

Қарыз алушының өтінішін қарау және микрокредит шарты бойынша мерзімі өткен берешектің туындауына себеп болған мән-жайларды растау үшін қажетті құжаттардың тізімі төменде көрсетілген.

МҚҰ өтінішін қарау

МҚҰ қарыз алушының өтінішін оны алған күннен бастап 15 күнтізбелік күн ішінде қарайды.

Қарау нәтижесі бойынша МҚҰ қарыз алушыға қабылданған шешім туралы хабарлайды:

1. шарт талаптарына енгізілген өзгерістерге келісімі туралы
2. шарт талаптарын өзгерту бойынша МҚҰ қарсы ұсынысы туралы
3. шарт талаптарын өзгертуге бас тартуы және бас тарту себебі туралы

Егер МҚҰ шарт талаптарын өзгертуге бас тартса немесе тараптар өзара келісімге келе алмаса, қарыз алушы микроқаржылық омбудсменге жүгінуге құқылы.

Жүгіну МҚҰ шешімін алған күннен бастап 15 күнтізбелік күн ішінде жасалуы мүмкін, осы кезде қарыз алушы МҚҰ-ны да хабардар етуі тиіс.

МҚҰ-ның міндеттемелер орындалмаған жағдайда құқықтары

Егер қарыз алушы микрокредит шарты бойынша, оның ішінде мерзімі өткен берешекті өтеу бойынша міндеттемелерін орындамаса немесе дұрыс орындамаса, МҚҰ шартта және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шараларды қолдануға құқылы, соның ішінде:

1. берешекті сотқа дейінгі өндіріс және коллекторлық агенттік арқылы шешуге беру немесе өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін сотқа жүгіну;
2. микрокредит шарты бойынша талап ету құқығын үшінші тұлғаға беру (талап ету құқығын беру келісімін — цессия жасау) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіпте;
3. әрбір төлем мерзімінің кешігуі үшін шарт талаптарына сәйкес айыппұл (пени) есептеу;
4. Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда нотариустың атқарушылық жазбасына сүйене отырып берешекті өндіріп алу.

Берешекті өндірудің қосымша шаралары

Егер қарыз алушы:

• МҚҰ-ның берешекті өтеу туралы талабын орындамаса
• берешекті реттеу бойынша жүгіну құқығын пайдаланбаған болса
• немесе тараптар шарт талаптарын өзгерту туралы келісімге келе алмаса

МҚҰ микрокредит шарты мен Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген шараларды қолдануға құқылы, оның ішінде:

• берешекті сотқа дейінгі өндіріс пен коллекторлық агенттік арқылы шешуге беру;
• микрокредит шарты бойынша талап ету құқығын заңда белгіленген тәртіпте үшінші тұлғаға беру;
• берешекті өндіру туралы талаппен сотқа жүгіну.